عبد الحي بن الضحاك بن محمود الجرديزي ( گرديزى )

348

تاريخ گرديزى ( زين الأخبار ) ( فارسى )

فرمود تا او را كفن نيكو كردند ، و تابوت او چغانيان فرستاد ، و نصر شرابدار [ 1 ] را بتعزيت بنزديك ابو على فرستاد . و چون دو ماه از مرگ ابو المظفر بگذشت ، منصور بن قراتگين ( 190 ) به نيشاپور بمرد ، و امير حميد سپاه سالارى خراسان ابو على [ 2 ] چغانيانى داد ، و عهد و لوا بنزديك او فرستاد ، و ما دون النهر همه او را داد ، و چغانيان و ترمذ پسر او [ 3 ] منصور نصر بن احمد را داد . و ابو على به نيشاپور آمد ، اندر ذى الحجه سنه اربعين و ثلثمائه . و اندر سنه احدى و اربعين و ثلثمائه ، همه كارهاى خراسان را نظام داد . و اندر سنه اثنى و اربعين و ثلثمائه به رى شد ، و شهر بر حسن بويه [ 4 ] حصار كرد ، و شمگير بن زيار از بهر حسن بويه را مدد فرستاد ، [ 5 ] هيچ چيز نتوانستند كردن . و اندرين وقت ، مرگ ستور [ 6 ] او فتاد به رى ، و نيز ستور نماند مگر اندك ، پس مردمان اندر ميان شد و صلح كردند ، بر آن جمله كه ( حسن ) بويه هر سال دويست هزار دينار بدهد ، و ابو على باز

--> [ ( 1 - ) ] شرابدار : يكى از رجال دربار بود ، كه مشروبات شاهى و دربار به او تعلق داشت . [ ( 2 - ) ] هر دو : با ابو على . [ ( 3 - ) ] هر دو : او را . [ ( 4 - ) ] ركن الدوله حسن بن بويه بن فنا خسرو ديلمى ( 284 - 366 ه ) پادشاه دوم آل بويه كه از 328 تا 366 ه . دورهء حكمدارى او بود . و در رى از جهان رفت ( ابن خلكان 1 ر 141 و معجم الانساب 322 ) . [ ( 5 - ) ] قرارى كه ابن اثير ( 8 ر 199 ) گويد : ركن الدوله حسن بويه و وشمگير با همديگر رقابت و اختلاف داشتند نه اتحاد و همكارى چون وشمگير از امير نوح سامانى مدد خواست ، او ابو على چغانى را به امدادش امر داد ، ولى بعد از آن ابو على با حسن بويه صلح كرد ، وشمگير شكايتى بدربار نوح نوشت كه ابو على در كار جنگ نكوشيد و ميلى به حسن دارد . و همين مقصد در الحاقات تاريخ طبرستان هم آمده است . [ ( 6 - ) ] مرگ ستور : يعنى مرض سارى حيوان كش . ( ابن اثير 8 ر 199 ) و هلكت دواب الخراسانيه و اتاهم الشتاء .